Chung Đinh xuống máy bay lúc 4 giờ rưỡi, đến nhà đã hơn 7 giờ, mặt trời đã lặn nhưng trời vẫn chưa tối. Cô nhớ khi mình học cao trung, câu hỏi đầu tiên trong bài tập trên lớp môn Địa lý luôn là tính thời gian mặt trời mọc và lặn ở địa phương dựa trên kinh độ và vĩ độ, một dạng bài theo khuôn mẫu đơn giản như vậy, cô luôn làm chậm hơn người khác nửa nhịp, cô chưa bao giờ là một đứa trẻ thông minh.
Để che giấu sự không thông minh, lúc học cao trung cô luôn luyện đề đến 12 giờ, rồi ra vẻ với mọi người rằng 9 giờ tối cô đã đi nghỉ.
Giáo sư Chung đến đưa trái cây cho cô, nghe thấy tiếng gõ cửa, cô lập tức đổi cuốn sách bài tập trong tay thành cuốn tiểu thuyết thời Đường. Từ nhỏ cô đã có tính cách này, năm lớp một môn toán được 99 điểm, một phần ba học sinh trong lớp được điểm tối đa, nghe thấy giáo viên nói "em như vậy đã đủ tốt rồi", cô lại cảm thấy hơi tủi thân, cô thà bị phê bình là mình không nỗ lực.
Có đôi khi cô cũng cảm thấy bản thân hơi b**n th**, nhưng làm sao cũng không sửa được, càng thiếu cái gì càng muốn chứng minh mình có cái đó. Cô ghét người khác nói cô chăm chỉ mà thích người khác nói cô thông minh.
Lộ Tiêu Duy hoàn toàn khác với cô, anh không thích người khác quy kết thành tích của mình là do thiên phú, như thể anh không nỗ lực vậy.
Trí tuệ của cô giống như di truyền từ ba. Giáo sư Chung tốt nghiệp sơ trung đã đi Tân Cương làm thanh niên tri thức tám năm. Sau khi khôi phục kỳ thi đại học (1), tự biết thi khối tự nhiên tuyệt đối sẽ trượt, dựa vào việc chỉ ngủ bốn tiếng mỗi ngày, ông mới thi đỗ vào khoa lịch sử của một trường cao đẳng sư phạm ở Tân Cương. Cùng năm đó, mẹ cô, bà Đinh, với thân phận là học sinh tốt nghiệp cao trung đã thi đỗ vào khoa hóa học của đại học N. Khoảng cách rõ mười mươi. Giáo sư Chung sau này thi cao học mới đỗ vào đại học N, ngoại ngữ thi tiếng Nhật, vì tiếng Anh thực sự ông không học nổi. Đến nay lên EBSCO (2) tra tài liệu, ông vẫn cần bản dịch tiếng Trung. Theo đúng nghĩa hẹp, Chung Đinh và bà Đinh mới được coi đồng môn, dù sao họ đều là sinh viên đại học chính quy của đại học N.
Giáo sư Chung luôn tuyên bố chính học thức uyên bác của mình đã thu hút bà Đinh. Bề ngoài mẹ cô ra vẻ đồng tình nhưng khi nói riêng với Chung Đinh thì bảo: "Yêu từ cái nhìn đầu tiên thực chất là vì nảy lòng tham trước nhan sắc, mẹ yêu ngoại hình của ba con trước khi biết tâm hồn, sau này tuy tâm hồn này không được như ý lắm, cũng đành yêu luôn."
Giáo sư Chung là mỹ nam của Viện Lịch sử đại học N, càng già càng đẹp, đáng quý nhất là có khí chất nho nhã.
Khí chất nho nhã này không tỷ lệ thuận với việc đọc sách nhiều hay ít, phần lớn là thiên phú chứ không phải do rèn luyện. Ba cô năm đó tốt nghiệp sơ trung, ở nông trường Tân Cương cầm xẻng đánh nhau với người ta, hay hỏi thăm thân quyến nữ giới của họ cũng vẫn có khí chất nho nhã. Viện trưởng Phó của Viện Lịch sử tuy tác phẩm xuất bản chất đầy giá sách nhưng đứng trên bục giảng vẫn có khí chất đồ tể, mở miệng ra như diễn viên tấu kịch dân gian vào trường đại học biểu diễn. Tạo hóa quả thật không công bằng.
Chung Đinh yêu Lộ Tiêu Duy cũng được coi là nảy lòng tham trước nhan sắc.
Cũng không phải cô nông cạn, chỉ là anh trông quá bắt mắt.
Sau khi cô và Lộ Tiêu Duy kết hôn thì sống ở Giáng Thạch Viên, khu chung cư này cách nơi học tập và làm việc của cả hai đều không xa. Tổng giám đốc Lộ tuy không giản dị như các bài báo tâng bốc, nhưng nhìn chung vẫn giữ phong cách cần kiệm trị gia.
Nhà là nhà cũ mua lại.
Cô nghĩ Lộ Tiêu Duy cũng không hẳn là để tiết kiệm tiền, chỉ là anh lười bỏ tâm sức vào việc trang trí.
Trước khi họ chuyển vào, ngôi nhà thuộc về một gia đình người Mỹ. Chung Đinh dựa vào những dấu vết còn sót lại trên tường và kính để suy đoán chủ nhà trước đó có ba đứa con: một đứa yêu thích toán học, một bức tường trong phòng ngủ phụ đầy rẫy các công thức toán học và dấu vết tính tay; một đứa yêu thích hóa học, trên kính sát đất ở phòng khách sắp xếp lộn xộn một đống công thức phân tử hóa học; một đứa là tín đồ cuồng nhiệt của Van Gogh, trên tường phòng tivi có một bức tranh hướng dương khổng lồ, phong cách vẽ bắt chước ngây ngô, trên hoa hướng dương có dòng chữ tiếng Anh "Tôi yêu Van Gogh". Ba loại nét chữ hoàn toàn khác nhau.
Vào ngày nhận giấy chứng nhận kết hôn, Lộ Tiêu Duy đưa Chung Đinh đến xem nhà, trên sàn vẫn còn rải rác những tờ giấy A4, xung quanh trống trơn, đủ thứ dấu vết cho thấy chủ cũ vừa mới dọn đi. Ngày hôm sau, cô quay lại, những đồ nội thất cần thiết đều đã có đủ.
Cả hai người đều không nghĩ đến việc phải sơn lại tường.
Cô kiểm tra ngôi nhà từ trong ra ngoài một lượt, không cần suy nghĩ cô cũng biết hai năm qua anh đã sống thế nào: phần lớn thời gian ở trong khách sạn, sau đó cách vài ngày lại thuê người giúp việc theo giờ đến dọn dẹp ngôi nhà này một lần.
Người này thực sự thiếu hứng thú với cuộc sống gia đình.
Vừa tắm xong đang sấy tóc thì bà Đinh gọi điện thoại bảo cô và Lộ Tiêu Duy cùng về nhà ăn cơm.
"Ba con đặc biệt vào bếp vì con đấy."
"Thực ra chỉ cần chuẩn bị nguyên liệu, con về làm là được."
"Tay nghề nấu nướng của ba con vẫn có tiến bộ đấy."
Lời của mẹ hoàn toàn không có bất kỳ sức thuyết phục nào đối với Chung Đinh. Đối với cơm canh mà giáo sư Chung nấu, bà Đinh chưa bao giờ tiếc những lời khen ngợi quá lời, từ ngữ khoa trương khiến một sinh viên khối xã hội như Chung Đinh cũng cảm thấy tự hổ thẹn không bằng. Ban đầu cô cảm thấy là do vị giác của mẹ có vấn đề, sau đó mới nhận ra đây là âm mưu của bà Đinh, một người phụ nữ để không phải nấu cơm thực sự là chuyện gì cũng có thể nói ra được.
Bà Đinh làm việc ở Viện nghiên cứu Polymer của đại học N, ba năm trước, bà đến tuổi nghỉ hưu. Các nghiên cứu sinh được bà hướng dẫn đều tốt nghiệp đúng hạn, cộng thêm một đống nhân tài trẻ từ nước ngoài về đang đợi vị trí, trong viện đương nhiên sẽ không giữ lại một phó giáo sư, vì vậy bà đã nghỉ hưu đúng hạn.
Người vui nhất không ai khác chính là giáo sư Chung. Ông nghĩ vợ mình vừa nghỉ hưu, chiếc muôi xào cũng có thể bàn giao lại cho bà, không thể nào trong tình trạng ông có luận văn phải viết, có dự án phải làm, có sinh viên phải dẫn dắt, mà còn phải nấu cơm cho một người không có việc làm. Đối với yêu cầu của chồng, bà Đinh không hề từ chối, mà rất hào sảng đồng ý, hơn nữa còn mang sự nghiêm cẩn trong phòng thí nghiệm vào nhà bếp. Bà cầm cân tiểu ly để cân muối ăn; dùng các cốc đong khác nhau chính xác đến mililit để đong nước tương, giấm, dầu ô liu, trên cốc đong dán giấy nhỏ để phân biệt; ngay cả cắt dưa leo cũng phải chú ý đến độ dài và rộng bằng nhau. Sau khi chứng kiến bà Đinh cắt một quả dưa leo mất 15 phút, giáo sư Chung lại thu hồi chiếc muôi xào về tay mình, đồng thời ông cũng cảm thấy bản thân là người không thể thiếu trong gia đình này.
Bà Đinh nắm vững tinh hoa của giáo dục khuyến khích, áp dụng phương pháp này cho hai cha con nhà họ Chung suốt mấy chục năm như một.
Từ trong vali quần áo, Chung Đinh tùy tiện lấy ra một chiếc áo sơ mi màu xám nhạt cùng quần dài vội vàng thay vào, nhét quà chuẩn bị cho ba mẹ vào túi lớn, sau đó gửi cho Lộ Tiêu Duy một tin nhắn, nói với anh là mình đi Trường Bạch Uyển rồi.
Từ Giáng Thạch Viên đến Trường Bạch Uyển, đi bộ cũng chỉ mất nửa tiếng, cô bắt một chiếc taxi, rất nhanh đã đến nơi.
Trường Bạch Uyển được xây dựng vào cuối những năm 90, đến đầu thế kỷ 21. Đại học N và đại học K mỗi bên được 600 suất mua nhà, giá thị trường của khu vực này lúc đó khoảng 7000 đến 8000 tệ một mét vuông, nay giá cả đã tăng lên không dưới mười lần, nhưng khi đó bán cho cán bộ giáo viên chỉ cần 2200 tệ một mét vuông. Đương nhiên không phải ai cũng có tư cách mua nhà, lúc đó ba của Chung Đinh vẫn là phó giáo sư cấp bốn, vì trên danh sách có một vị giáo sư lớn quyết định từ chức, nên mới được thay thế vào vị trí thứ 600, có được tư cách mua một căn hộ hai phòng ngủ. Trước đó, nhà cô sống trong tòa nhà cũ không có thang máy ở Bắc Uyển của đại học N, nhà hướng bắc, rất ít khi thấy mặt trời.
Nhưng giáo sư Chung không mấy hào hứng khi chuyển từ căn hộ hai phòng ngủ 50 mét vuông sang căn hộ hai phòng ngủ 80 mét vuông, bởi vì nhà đối diện nhà ông là của một vị trưởng phòng của khoa Giáo dục thường xuyên đại học N, một căn hộ lớn ba phòng ngủ rộng 120 mét vuông.
Khi phê phán tư tưởng quan liêu của đại học N, giáo sư Chung luôn lấy việc này làm ví dụ.
Hạnh phúc được sinh ra từ sự so sánh, sự đối lập đã làm giảm mức độ hưng phấn của giáo sư Chung.
Nhà cô ở tầng sáu, số nhà là 602, sau khi thang máy đến, một anh chàng giao hàng đã nhanh chân hơn cô đến trước cửa phòng 602 và bắt đầu gọi điện thoại. Giáo sư Chung nhìn thấy con gái khi đang nhận đồ ăn, trên mặt lộ ra một chút ngượng ngùng.
Chung Đinh vào cửa, thay dép lê, để túi mang theo lên ghế sofa, rửa tay xong liền đi giúp giáo sư Chung bày đồ ăn ra đĩa. Bát đĩa đều là gốm Nhữ (3) màu thiên thanh, mấy năm trước Chung Đinh đặc biệt đến Nhữ Châu để đặt làm. Có một thời gian cô say mê sưu tầm bộ đồ ăn, tiền nhuận bút viết chuyên mục ẩm thực và trợ cấp tiến sĩ phần lớn đều tiêu vào phương diện này. Bộ đồ ăn cô sưu tầm chiếm đầy một chiếc tủ năm ngăn.
Sau khi kết hôn, cô mang đi một phần bộ đồ ăn. Giáo sư Chung đối với cuộc hôn nhân của cô không hài lòng đến mười hai phần, nhân tiện mượn chuyện cái bát để trách móc, "Đúng là con gái hướng ngoại, kết hôn rồi đến cả cái bát ở nhà cũng không tha. Chẳng lẽ nhà họ Lộ đến cái bát cũng không mua nổi?"
Chung Đinh cũng không chịu thua, "Ngày nay nam nữ bình đẳng, bát con dùng tại sao phải để người khác mua?"
Huyết thống là chất tẩy rửa tốt nhất, chẳng bao lâu những hiềm khích mâu thuẫn đó đã được gột rửa sạch bách. Giáo sư Chung hoàn toàn tha thứ cho con gái, chỉ giữ lại sự bất mãn đối với con rể. Thời đại ngày nay, giới trí thức luôn ở thế yếu trong cuộc đấu tranh với giới thương nhân, kết cục phần lớn là thất bại. Giáo sư Chung đi chợ mua rau cũng thường xuyên bị những tiểu thương cân thiếu, những chiếc cân tám lạng ở chợ đường Học Uyển đều là chuẩn bị cho các giảng viên của đại học N. Không phường buôn nào không gian, buôn bán càng lớn càng gian, thằng nhóc họ Lộ kia rắp tâm đến lừa con gái ông, Chung Đinh sao có chuyện không mắc bẫy. Chỉ trách ông dạy con gái quá đơn thuần. Nay ván đã đóng thuyền, ông cũng chỉ có thể chấp nhận.
"Sao Tiêu Duy không đến cùng con?" Bà Đinh hỏi.
"Anh ấy bận, giờ vẫn đang tăng ca."
"Sao con không nói sớm? Để mẹ đi đón con."
Nhà họ Chung là một nơi có sự phân công rất rõ ràng, những việc không quan trọng như lái xe, sửa chữa đồ điện gia dụng đều do bà Đinh làm, còn những việc vô cùng hệ trọng như cắt trái cây, nấu cơm, xếp bát đĩa vào máy rửa bát, đều là trách nhiệm của giáo sư Chung.
"Từ nhà mình đến sân bay cũng không gần, đi đi về về một chuyến cũng đủ mệt. Taxi ở sân bay nhiều lắm, con cũng lớn rồi, còn có thể lạc mất được sao."
"Đây là hai chuyện khác nhau. Con đi hai năm không về nhà, nó dù bận đến mấy cũng nên đi đón con. Làm chồng mà ngay cả thời gian này cũng không có, thì kết hôn để làm gì?"
Giáo sư Chung không bao giờ che giấu sự không hài lòng của mình đối với Lộ Tiêu Duy.
Ông vốn dĩ luôn không ủng hộ cuộc hôn nhân này, trước hết là không hài lòng đối với nghề nghiệp của con rể. Sĩ nông công thương, giáo sư Chung luôn lấy đây làm thứ bậc đẳng cấp, ông tự coi mình là sĩ, xưa nay luôn cho rằng mình cao hơn thương nhân một bậc. Huống chi còn có những căn nguyên rắc rối khác. Nhưng Chung Đinh cứ nhất quyết muốn kết hôn với Lộ Tiêu Duy, ông cũng chỉ có thể chấp nhận. Dù sao con gái cũng không giống như cháu gái, vừa kết hôn đã đi làm bà nội trợ, cũng không tính là quá ngỗ nghịch.
"Ba nói như thể con kết hôn là để có tài xế riêng vậy." Chung Đinh sau khi đánh tráo khái niệm xong liền húp một ngụm canh lớn, "Ba, món canh đậu phụ này của ba thực sự rất ngon."
Trên bàn chỉ có canh đậu phụ và dưa leo trộn là do đích thân giáo sư Chung làm, những thứ khác đều là đồ gọi từ Mậu Nhiên Cư.
Tay nghề nấu nướng của giáo sư Chung hiếm khi nhận được lời khen ngợi của con gái, vì vậy ông lại múc thêm cho Chung Đinh một bát nữa.
Ăn cơm xong, Chung Đinh từ trong túi lấy ra một chiếc Hasselblad 905 (4) còn mới 90%, đây là món đồ cô săn được ở cửa hàng đồ cũ, ba cô gần đây bắt đầu mê chụp ảnh, cô cần thiết phải bày tỏ sự ủng hộ một chút. Quà tặng cho bà Đinh là một chiếc trâm cài tóc hình hoa bách hợp, bằng bạch kim nạm kim cương vụn, thực ra cô thích chiếc trâm hình con bướm kia hơn, tiếc là quá đắt, cô thực sự không mua nổi.
Lương nghiên cứu sinh hậu tiến sĩ vừa vặn đủ sống, muốn tiết kiệm được một chút tiền, cần phải vận dụng mười phần trí tuệ. Quỹ dự án mà sếp cô nhận được vốn dĩ không nhiều, chia cho cô đương nhiên cũng chẳng được bao nhiêu. Dù ở quốc gia nào thì khoa học xã hội cũng kém hơn tự nhiên, khác biệt một trời một vực.
Nghĩ đến việc mình sắp bước sang tuổi ba mươi mà tình trạng kinh tế còn đáng lo ngại như vậy, thỉnh thoảng cô cũng có oán thán, nhưng con đường là do mình chọn, chọn con đường khác cũng chưa chắc đã tốt hơn.
Về nước mua quà đã tiêu sạch toàn bộ tiền tiết kiệm của cô. May mà về nước có một khoản chi phí ổn định cuộc sống, có thể xoa dịu phần nào tình trạng kinh tế vốn đã kiệt quệ của cô.
Khi Lộ Tiêu Duy gọi điện thoại đến, Chung Đinh đang ở trong bếp gói hoành thánh, nhân thịt gà rau cải đắng. Ba cô thích ăn món này nhất, cô gói xong để vào tủ lạnh, sáng mai nấu lên là có thể làm bữa sáng.
Điện thoại của cô để chế độ im lặng, Lộ Tiêu Duy gọi liên tiếp năm sáu cuộc cô đều không nghe thấy.
Cuối cùng anh gọi đến nhà, bà Đinh nghe máy, "Chung Đinh đang ở đây, con qua đón nó đi."
"Trễ thế này rồi, đừng về nữa." Giáo sư Chung đề nghị con gái tối nay ngủ lại, sáng mai ông nướng bánh mì gối cho cô, tay nghề nướng bánh mì của ông cũng tiến bộ rồi.
Bà Đinh liếc nhìn chồng, "Ông nghĩ gì thế?"
Nói xong lại nhìn về phía Chung Đinh, "Sinh viên của ba con tặng cho ông ấy một sọt dưa hấu Tam Bạch, con thích ăn cái này nhất, lát nữa mang về hai quả đi. Còn có bánh sơn trà và sơn trà cuộn của Kim Cảo Trương, ba con hôm nay đặc biệt đạp xe xếp hàng đi mua cho con, cầm về hết đi."
Cô muốn nói ba đã hơn sáu mươi rồi còn đạp xe gì nữa, bây giờ trên đường nhiều ô tô như vậy, bị đâm thì làm sao, hơn nữa các cửa hiệu lâu đời cũng không còn như xưa nữa, hương vị chưa chắc đã tốt hơn siêu thị ở đầu ngõ bao nhiêu, lần sau đừng làm vậy nữa, nhưng lời ra đến miệng lại biến thành, "Vẫn là ba đối xử với con tốt nhất, sơn trà con mang về, còn dưa hấu con không lấy đâu, nặng lắm, hôm nào con muốn ăn dưa hấu thì về nhà ăn cũng được mà?"
Giáo dục an toàn giao thông là cần thiết, nhưng không phải hôm nay.
Chung Đinh tổng cộng gói được sáu mươi chiếc hoành thánh, cô xếp hoành thánh vào hộp thức ăn, một nửa để vào tủ lạnh, hộp còn lại dùng túi bọc lại, chuẩn bị mang về nhà mình.
Lộ Tiêu Duy ngồi ở nhà họ Chung năm phút, uống trà thủy tiên lão tùng mẹ vợ đặc biệt pha cho anh.
Đèn trong hành lang vẫn sáng trắng một cách vô hồn, phòng 602 chỉ cách thang máy vài bước chân. Lộ Tiêu Duy trước nay luôn đi bộ rất nhanh, nhưng mấy bước này lại đi như quay chậm, cánh tay anh đặt trên vai cô, cúi người xuống nói sát tai cô, là một câu nói rất không quan trọng, luồng hơi nóng rót vào tai cô, đưa câu nói này len lỏi vào kẽ tim cô. Anh nói: " Em vẫn không béo lên được." Trước đây cô từng ăn một loại kẹo xốp, sờ qua giấy gói thấy rất cứng, nhưng hễ bóp một cái là vỡ vụn, vụn đến mức chẳng theo trật tự nào. Bàn tay anh siết nhẹ vai cô, cô cảm thấy tâm hồn cùng xương cốt mình cũng rời rạc y hệt như vậy.
Động tác này của anh thực sự là làm bộ làm tịch, nhưng người trong cuộc rốt cuộc không phải khán giả ngoài sân khấu, thế nên Chung Đinh vẫn theo thói quen mà rối bời tâm trí.
Chung Đinh biết ba mình đang đứng ở cửa, nhưng cô không quay đầu lại.
Lộ Tiêu Duy cố tình làm thế để cho ba cô thấy, cô cũng hiểu điều đó.
CHÚ THÍCH:
(1) Sau khi bị đình chỉ trong , Trung Quốc khôi phục lại kỳ thi tuyển sinh đại học vào năm 1977.
(2) EBSCO là một công ty cung cấp sản phẩm và dịch vụ cho các thư viện trên toàn thế giới, nổi bật nhất là nền tảng tra cứu trực tuyến EBSCOhost và EBSCO Discovery Service (EDS), giúp người dùng (sinh viên, giảng viên, nhà nghiên cứu) truy cập hàng trăm cơ sở dữ liệu, tạp chí điện tử và hàng triệu sách điện tử (ebook) chất lượng cao, phục vụ mục đích học tập, giảng dạy và nghiên cứu khoa học một cách hiệu quả, liên kết tất cả các nguồn tài nguyên thành một cổng tìm kiếm duy nhất.
(3) Đồ gốm Nhữ hay Nhữ diêu (汝窯) là một loại đồ gốm Trung Quốc nổi tiếng và rất hiếm, được sản xuất dưới thời nhà Tống, với loại Nhữ quan diêu (汝官窯) được sản xuất cho triều đình trong một khoảng thời gian ngắn khoảng 20-40 năm xung quanh năm 1100. Hiện nay tồn tại chưa tới 100 hiện vật hoàn hảo, mặc dù có những hiện vật mô phỏng muộn hơn không hoàn toàn trùng khớp với các hiện vật gốc. Phần lớn các hiện vật có màu men lam "trứng ngỗng" nhạt khác biệt, giống như "màu thiên thanh trong khoảng trống giữa các đám mây sau cơn mưa"
(4) Hasselblad 905, hay Hasselblad 905 SWC, là một máy ảnh góc siêu rộng cổ điển của Hasselblad.
