Lần kế tiếp Lâu Đức Dụ gặp lại Châu Toản là tại đám cưới của cô em vợ. Anh liếc nhìn bộ vest được thợ may quê may vội trên người mình, bỗng chốc thấy hơi hổ thẹn.
Dạo ấy đang rộ lên mốt mặc vest, nhưng mấy bộ vest bán trong trung tâm thương mại trên huyện đắt đỏ quá, Lâu Đức Dụ đành sao chép lại kiểu dáng rồi nhờ thợ may trong vùng may lại một bộ y hệt.
Trời nóng như đổ lửa, Lâu Đức Dụ vẫn cố chấp mặc bộ vest này cốt để trông tươm tất hơn một chút, bởi đây đã là bộ quần áo tốt nhất và đắt nhất của anh rồi. Thế nhưng, dường như càng muốn nở mày nở mặt thì lại càng muối mặt hơn, mồ hôi túa ra thấm ướt cả áo. Tự so mình với Châu Toản, Lâu Đức Dụ lại thầm nghĩ: “Lần này không biết mình có làm Cốc Tĩnh Thục mất mặt hay không đây.”
Thật ra, đường nét gương mặt và vóc dáng của Lâu Đức Dụ không hề tệ. Bằng chứng là con gái anh sau này thừa hưởng trọn vẹn những nét đẹp ấy và trở thành một cô bé vô cùng xinh xắn. Thân hình anh chẳng hề thấp bé, khung xương cũng cân đối, chỉ là luôn thiếu chút khí chất. Thuở nhỏ sống trong mặc cảm đã quen, lúc nào anh cũng khom lưng cúi đầu, đôi mắt dán chặt xuống đất như thể đang tìm kiếm chút gì bỏ bụng. Lớn lên một chút, anh lại chuyển sang lúc nào cũng gồng mình ưỡn lưng, ngước mắt nhìn trời. Mãi cho đến khi quyết định cưới Cốc Tĩnh Thục, muốn chăm lo cho cô cả đời, anh mới học được cách nhìn thẳng vào người đối diện. Ấy vậy mà giờ đây, ánh mắt anh lại chẳng biết phải đặt vào đâu.
***
Lâu Đức Dụ là con trai út trong nhà. Dù quê cậu vốn trọng nam khinh nữ, nhưng nhà nhiều con trai quá lại hóa thành gánh nặng.
Nhà đông con trai nên trong mắt bố cậu, chúng chẳng phải là con cái mà là mấy cái tàu há mồm. Mỗi lần về nhà, trông thấy một đám tàu há mồm như vậy, ông ta lại giận sôi máu. Nếu không vì ngần ấy cái miệng ăn, ông ta đâu đến nỗi phải bán mạng làm lụng mỗi ngày?
Nhà đông miệng ăn, bữa nào cũng diễn ra cảnh tranh giành nhau. Trớ trêu thay, Lâu Đức Dụ lại là đứa bé nhất, ốm yếu nhất nhà, chẳng bao giờ tranh lại các anh. Giành được một cái bánh ngô đã là may mắn, còn chén cháo trắng đến lượt cậu thì chỉ toàn nước loãng. Thân thể vốn đã yếu ớt, lại thêm ăn uống thiếu thốn khiến cậu càng thêm còi cọc.
Miệng thèm thì mắt cũng đói. Bố Lâu Đức Dụ là lao động chính trong nhà, nên vào những ngày mùa bận rộn, bữa tối của ông ta sẽ có thêm đĩa trứng chiên để nhắm rượu. Lâu Đức Dụ chỉ biết đứng nhìn đĩa trứng mà nuốt nước miếng ừng ực. Thấy bộ dạng như thể ma đói đầu thai của thằng con, bố Lâu Đức Dụ lại càng tức điên người. Cả ngày cậu cứ lấm la lấm lét, đánh ba gậy vẫn im như hũ nút, vậy mà ngày nào ông cũng phải làm quần quật vì con quỷ đòi nợ này.
Sau một ngày làm việc vất vả, bố Lâu Đức Dụ chỉ có hai thú tiêu khiển là uống rượu và đánh con.
Lâu Đức Dụ chẳng lạ gì những cú đá của bố, nhưng lần này, không hiểu sao vừa trông thấy cậu, ông ta đã thấy gai mắt lạ thường. Ông ta liền tung cước đá văng cậu vào góc tường, khiến cậu ngất lịm. Vết sẹo mờ trên trán Lâu Đức Dụ cũng từ đó mà ra.
Bố Lâu Đức Dụ tuy ghét đứa con út thừa thãi này, nhưng cũng không đến nỗi nhẫn tâm đá chết cậu, bởi làm thế chỉ tổ bị người đời chửi cho thối mũi. Thấy con trai bất tỉnh, ông ta cũng chẳng còn bụng dạ nào uống rượu nữa, vội vàng cõng cậu đến thầy lang trong làng.
Tiền thuốc men lần ấy tốn mất hai mươi quả trứng gà, thế là cả tháng sau bố Lâu Đức Dụ chẳng còn mồi nhậu nữa. Mỗi lần phải uống rượu suông, nghĩ đến thằng con út là ông ta lại tức anh ách. Có điều cậu nhát đòn quá, ông ta không muốn tốn thêm hai mươi quả trứng nữa, đành chửi suông:
– Mày đúng là cái đồ sao quả tạ, cút xéo cho khuất mắt tao!
Lâu Đức Dụ ngoan ngoãn lỉnh đi ngay. Một đứa trẻ cơm không đủ no thì lấy đâu ra hơi sức mà tủi thân buồn bã? Có một dạo, ngày nào cậu cũng cúi gằm mặt xuống đất, dán mắt tìm xem có ai đánh rơi miếng ăn nào không. Nhưng ở quê nhà nào cũng nghèo, lấy đâu ra đồ ăn rơi vãi cho người ta nhặt.
Một hôm, Lâu Đức Dụ được bố sai sang nhà họ Cốc mượn đồ. Trong bụng chỉ có độc thứ nước cơm loãng toẹt, cả thế giới cứ thế quay cuồng trước mắt, cậu nhìn thấy đầy sao xẹt.
Lâu Đức Dụ đứng trước sân nhà họ Cốc gọi khẽ mấy tiếng mà chẳng thấy ai thưa, đoán chừng trong nhà vắng người. Cậu quay lưng định về thì chợt thấy mẻ khoai lang khô đang phơi trên bệ cửa sổ. Đúng lúc ấy, một cơn gió thổi qua cuốn mấy miếng khoai rơi xuống đất. Theo phản xạ, cậu cúi xuống nhặt lên.
Ngón tay vừa chạm vào miếng khoai, cơn choáng váng vì đói lại ập tới. Cậu đứng thẳng người dậy, nhưng thay vì đặt miếng khoai về chỗ cũ, cậu lại vội vàng nhét tọt vào miệng.
Chưa kịp nuốt trôi miếng khoai, một cô bé từ trong nhà họ Cốc đã bước ra. Lâu Đức Dụ nhận ra đó là Cốc Tĩnh Thục, người bạn học trên cậu một lớp do cậu đi học muộn. Ở trường, vốn chẳng ai ưa Lâu Đức Dụ. Ngày khai giảng, cậu lủi thủi đến lớp một mình với cái bụng đói meo, đeo chiếc cặp rách thủng một lỗ do anh trai để lại. Thầy giáo giảng bài trên bục, nhưng đầu óc cậu chỉ toàn nghĩ đến đồ ăn, chẳng nghe lọt chữ nào. Mãi đến khi nghe loáng thoáng hai chữ “gạo tẻ”, cậu mới vô thức nuốt nước miếng. Thầy giáo thấy vậy liền quát lớn:
– Lâu Đức Dụ, đứng dậy cho tôi!
Tiếng quát ấy của thầy giáo dường như là điềm báo cho cả quãng đời học sinh của cậu sau này. Lâu Đức Dụ thường xuyên đến lớp trong bộ dạng lem luốc; gần như cả trường đều biết cậu hay bị bố và các anh đánh đòn và bỏ đói. Mỗi khi thấy bạn học ăn quà vặt, cậu lại không kìm được mà nuốt nước miếng, liền bị đám đông trêu chọc:
– Ê Lâu Đức Dụ, mày lại mơ được ăn gì ngon à?
Đối mặt với những lời chế nhạo, Lâu Đức Dụ chẳng buồn đôi co, bởi cậu đến sức để cãi nhau cũng chẳng còn.
Ngay khoảnh khắc ấy, trời đất như chao đảo trước mắt Lâu Đức Dụ. Máu nóng dồn lên mặt, trong đầu cậu chỉ vang lên một ý nghĩ duy nhất: “Bị bắt quả tang rồi!” Sẽ chẳng ai tin miếng khoai này là do cậu nhặt được, họ sẽ chỉ nghĩ cậu là thằng ăn cắp. Bố Lâu Đức Dụ vốn là người trọng sĩ diện nhất, nếu cái tiếng “ăn cắp vặt” này đồn ra ngoài, không chừng cây cán bột ở nhà sẽ bị ông ta đánh cho nứt toác trên người cậu mất. Chuyện đi học e rằng cũng chấm dứt từ đây.
Miếng khoai lang khô vẫn ngậm trong miệng, Lâu Đức Dụ chết trân tại chỗ, nuốt không trôi mà nhổ cũng không xong. Cậu vắt óc tìm lời bao biện:
– Cái này… nó… nó rơi dưới đất… nên mình nhặt lên… mình chỉ…
Nói đến đó, Lâu Đức Dụ cứng họng. Nhặt lên để làm gì? Để nếm thử mặn nhạt ra sao ư? Vốn dĩ Lâu Đức Dụ chẳng có bạn bè, dù ở nhà hay ở trường cũng chẳng ai cần cậu mở miệng, nên cậu làm gì có cơ hội mà rèn giũa sự lanh lợi.
Lâu Đức Dụ nói lắp ba lắp bắp, ai nghe cũng biết là cậu đang chột dạ. Cậu tuyệt vọng vô cùng, chỉ biết đứng im chờ đợi phán quyết của số phận.
Đúng lúc ấy, cậu nghe Cốc Tĩnh Thục nói với mình:
– Khoai lang khô ăn không thế dở lắm. Cậu đợi mình một lát.
Cậu chết sững tại chỗ, quên cả việc bỏ chạy. Thời gian chầm chậm trôi, rồi Cốc Tĩnh Thục từ trong nhà bước ra, đưa cho cậu một cái bánh ngô nóng hổi, bảo:
– Cho cậu đấy. Ăn cái này đi.
Lâu Đức Dụ tuy đang đói cồn cào nhưng lại không dám nhận. Tay cậu bẩn quá, cáu ghét đen nhẻm. Trong đầu cậu xưa nay chỉ nghĩ đến ăn, vậy mà lần đầu tiên đứng trước cơn đói quay quắt, cậu lại để tâm đến chuyện mình có sạch sẽ hay không trước tiên. Điều này với cậu thật quá xa xỉ.
Cậu vốn đã quen mặc quần áo rách rưới bẩn thỉu, chân tay lấm lem bùn đất. Cậu cũng đã quen với những trận đòn roi của bố và các anh, quen với cái bụng lúc nào cũng sôi sùng sục vì đói.
Nhưng Cốc Tĩnh Thục đã khơi dậy lòng tự trọng của Lâu Đức Dụ. Cậu ấp úng từ chối:
– Thôi mình không ăn đâu ạ… Cậu cứ giữ lại mà ăn.
– Bánh ngô này hấp ngon lắm, không thua gì bánh bao chay đâu.
– Mình có chê đâu…
– Không chê thì mau cầm lấy mà ăn.
Lâu Đức Dụ gần như giằng chiếc bánh ngô từ tay Cốc Tĩnh Thục. Cậu nghĩ, chắc trong bụng cô đang mắng mình là ma đói đầu thai, nhưng sự thật không phải thế. Cậu cuống quýt như vậy chỉ vì sợ cô trông thấy đôi tay đen đúa của mình, sợ cô nghĩ mình là một đứa ở bẩn.
Trước đây, trong đầu Lâu Đức Dụ chỉ có hai mối bận tâm: có cái ăn và không bị đánh. Cậu chưa bao giờ bận tâm xem trong mắt người khác mình là người như thế nào. Nhưng ngày hôm ấy, cậu lại bất giác mong mỏi Cốc Tĩnh Thục sẽ nhìn mình bằng con mắt khác, dù chỉ một chút thôi cũng được.
Mãi về sau này, Lâu Đức Dụ vẫn nhớ như in hương vị của chiếc bánh ngô hôm ấy. Cậu chưa từng được ăn chiếc bánh nào ngon đến thế. Mà đâu chỉ có bánh ngô, sau này dù được nếm bao nhiêu của ngon vật lạ, cũng chẳng có thứ gì sánh bằng chiếc bánh cậu được ăn ngày hôm ấy.
Nhiều năm sau, Cốc Tĩnh Thục hỏi Lâu Đức Dụ rằng cậu đã phải lòng cô từ bao giờ.
Chính là ngày hôm ấy. Lần đầu tiên trong đời, có người đối xử tốt với cậu đến thế.
Chỉ vì một chiếc bánh ngô, cậu đã đem lòng yêu Cốc Tĩnh Thục, để rồi sau này chẳng thể yêu thêm một ai khác nữa. Trong một thời gian rất dài, người khiến Lâu Đức Dụ ghen tị nhất chính là Cốc Tĩnh Tuệ. Dẫu cô là một đứa trẻ mồ côi, điều đó cũng chẳng ngăn được nỗi ao ước của cậu.
Ước mơ lớn nhất thời thơ ấu của Lâu Đức Dụ là có một người chị hoặc em gái như Cốc Tĩnh Thục. Được sống chung một nhà với cô chính là tất cả những gì cậu mường tượng về hạnh phúc. Nếu có được người thân như thế, cậu chẳng dám hình dung mình sẽ vui sướng nhường nào.
Kể từ chuyện chiếc bánh ngô hôm đó, Lâu Đức Dụ bắt đầu chú trọng giữ vệ sinh cá nhân. Cậu tự múc nước giếng giặt giũ, hễ có dịp là rửa tay, động một tí lại gội đầu. Nhờ thế, đôi tay cậu khi đến trường không còn cáu bẩn. Cậu còn tập tành khâu vá, nên quần áo dù vẫn rách rưới nhưng đã tươm tất hơn trước rất nhiều.
Thế nhưng, Lâu Đức Dụ càng sạch sẽ bao nhiêu thì lại càng bị chì chiết bấy nhiêu. Trong mắt bố và các anh, cậu chỉ là thằng nhóc vô tích sự, suốt ngày chỉ giỏi làm trò kiểu cách. Một hôm, khi Lâu Đức Dụ đang giặt quần áo, bố anh đã đá bay cái chậu, gầm lên:
– Mẹ kiếp! Nước trong nhà sắp bị mày xài hết rồi đấy!
Lần đầu tiên, bố Lâu Đức Dụ thấy ngạc nhiên về đứa con trai này. Thằng út vốn luôn sợ sệt rúm ró, thế mà lần này cậu chẳng hề co mình lại như mọi khi. Thay vào đó, cậu lẳng lặng dựng chiếc chậu bị đổ lên rồi tiếp tục giặt giũ. Vì quá ngạc nhiên, ông ta quên cả chuyện bồi thêm cho anh một cú đạp.
Lâu Đức Dụ thầm nghĩ, lần tới gặp lại, Cốc Tĩnh Thục nhất định sẽ phát hiện ra cậu là một đứa trẻ sạch sẽ, chứ không hề bẩn thỉu như người ta vẫn tưởng. Tiếc là hai đứa khác khối nên chẳng mấy khi có dịp chạm mặt. Mỗi giờ ra chơi, trong khi Tĩnh Thục chơi ném bao cát, nhảy dây, đá cầu cùng đám bạn gái, cậu chỉ dám đứng từ xa len lén nhìn cô. Cậu chẳng có quà gì tặng Cốc Tĩnh Thục để cảm ơn chiếc bánh ngô cô từng cho mình.
Vậy là Lâu Đức Dụ quyết định ra hợp tác xã mót than. Khu vực ấy nằm sát đường ray, nơi những chuyến tàu chở hàng thỉnh thoảng chạy qua làm rơi vãi than, nhặt được than có thể đem bán lấy tiền. Thế là những lúc không đi học, Lâu Đức Dụ lại một mình đi men theo đường ray, ngóng chờ những mẩu than rơi vãi từ toa tàu. Trong lúc chờ đợi, đầu óc cậu mải mê tính toán xem bán than xong sẽ mua quà gì cho Cốc Tĩnh Thục, mà mọi ảo tưởng của cậu chung quy đều xoay quanh đồ ăn.
Cuối cùng, mớ than mót được cũng giúp Lâu Đức Dụ đổi lấy một vốc kẹo lạc. Tuy so với bánh nướng hay bánh bao không thì chút kẹo này chẳng thực tế chút nào, nhưng cậu lại rất muốn cho Cốc Tĩnh Thục nếm thử thứ kẹo mà chính cậu cũng chưa một lần được ăn. Lúc về tới đầu làng, trời đã tối mịt, gió bấc thổi hun hút. Dẫu là một đứa trẻ chưa đầy mười tuổi lủi thủi trên con đường mòn, nhưng cậu chẳng mảy may sợ hãi. Tâm trí cậu chỉ mải nghĩ xem Tĩnh Thục sẽ có biểu cảm gì khi thấy vốc kẹo này, và thầm nhủ rằng mình đâu phải là đứa trẻ chỉ biết nhặt khoai lang khô dưới đất để ăn.
Đúng lúc bố Lâu Đức Dụ đang chửi đổng không biết thằng con trời đánh đã biến đi đâu thì cậu lại chẳng về nhà mà đi thẳng tới nhà họ Cốc. Cậu đứng ngoài cổng gọi tên Cốc Tĩnh Thục. Đợi cô ra, cậu liền xòe tay khoe vốc kẹo lạc:
– Cho cậu hết này. Ăn thử xem có ngon không.
Nói rồi, Lâu Đức Dụ nuốt nước bọt đánh ực một cái, bởi cả ngày đi mót than, cậu vẫn chưa có gì bỏ bụng.
Cốc Tĩnh Thục ngạc nhiên lắm, bèn thắc mắc:
– Kẹo lạc này ở đâu ra vậy?
Câu hỏi khiến mặt Lâu Đức Dụ đỏ bừng. Cậu biết Cốc Tĩnh Thục hỏi vậy là vì chuyện mình từng “nhặt” khoai lang khô nhà cô ăn. Hẳn là lần này thấy kẹo, cô lại nghi cậu “nhặt” ở đâu đó.
Lâu Đức Dụ vội vàng giải thích:
– Tớ ra hợp tác xã mót than đổi được đấy.
Tĩnh Thục nhìn vốc kẹo trong tay cậu rồi lại ngước lên, hỏi:
– Cậu đi mót than đến tận giờ này mới về à?
Lâu Đức Dụ gật đầu.
– Thôi cậu cứ giữ mà ăn đi!
Lâu Đức Dụ mót cả ngày trời mới đổi được có mấy viên kẹo, cô nào nỡ ăn cho đành.
Mãi lúc này, Lâu Đức Dụ mới bàng hoàng nhận ra, trên đường về cậu đã vô thức siết chặt tay, khiến vốc kẹo vỡ vụn từ bao giờ. Mấy viên kẹo bị cậu bóp đến mức chẳng còn ra hình thù gì nữa. Ngỡ Tĩnh Thục chê kẹo nát, cậu vừa thất vọng vừa ngượng ngùng, lắp bắp thanh minh:
– Thực ra lúc đầu nó không nát thế này đâu. Giờ thì vụn cả rồi, nhưng mà vị vẫn thế thôi… Cậu không tin thì nếm thử một miếng xem.
Bị Lâu Đức Dụ nhìn chăm chú, Cốc Tĩnh Thục bèn nhón một mảnh kẹo vụn từ lòng bàn tay cậu bỏ vào miệng.
Dưới ánh mắt thấp thỏm mong chờ của Lâu Đức Dụ, cô khẽ nói:
– Cảm ơn cậu nhé. Ngon thật đấy.
